FAMILIEOPSTELLINGEN, SYSTEEMOPSTELLINGEN EN RITUELEN

Familieopstellingen is een therapeutische methode die ontwikkeld is door Bert Hellinger en die sindsdien op vele manieren verder groeit. Vaak wordt deze vorm gekozen bij thema's die niet bereikbaar lijken te zijn in andere therapievormen. Een verstoring in het familiesysteem, die soms al generaties lang doorzet, een verstrikking met een familielid, een verkeerde plek in het systeem, kunnen de oorzaak zijn. In familieopstellingen wordt dit duidelijk en bereikbaar voor heling.
Meestal worden opstellingen neergezet in een kring van deelnemers, die een eigen thema hebben ingebracht en zich daarnaast beschikbaar stellen als representant voor familieleden, begrippen, symptomen enz.. van de andere deelnemers.
De thema's kunnen betrekking hebben op geestelijke en/of lichamelijke problemen, zoals ziekten, verslavingen, relaties, incest, doodsverlangens, problemen met werk en met je kinderen. Het is goed om je thema zo duidelijk mogelijk te hebben.
In een voorgesprek tussen cliënt en begeleider worden naast het thema, alleen feitelijke gegevens uitgewisseld, zoals dood, ziekten, oorlogssituaties, adoptie, scheidingen. Psychologische beschrijvingen worden vermeden. In overleg met de cliënt bepaalt de opsteller welke familieleden of andere personen of begrippen door representanten zullen worden opgesteld. De cliënt gaat in het midden staan en kiest intuïtief de plaatsvervangers, meestal ook voor zichzelf. Dan zet hij ze om beurten, door ze bij de schouders te leiden, zonder na te denken op een plek in de kring.
De opstelling begint. Het systeem wordt zichtbaar en voelbaar. De opgestelde plaatsvervangers blijken de gevoelens, verhoudingen en neigingen te hebben van degene die of datgene wat ze representeren. De verstoringen worden duidelijk.
Dit alles gebeurt onmiskenbaar op een ander niveau dan waarvan we ons meestal bewust zijn. Ook de begeleider bevindt zich in dit veld en kan dus de dynamiek volgen en in samenwerking met de representanten de posities wijzigen, waardoor er een nieuwe liefdevollere ordening kan ontstaan. In deze fase kan de begeleider ook uitspraken voorstellen die de verstrikte energie weer laten stromen.
Het veld waarin dit familiesysteem bereikbaar is, wordt tegenwoordig vaak aangeduid als 'het wetende veld'. Onder andere uit opstellingen blijkt dat we een diepe verbinding met deze familieziel hebben die veel verder gaat dan we ons meestal realiseren.
Tot dat systeem behoren de overgrootouders, eerdere voorouders, grootouders, ouders, ooms, tantes, (half)broers, (half)zusters, geadopteerde broers en zusters, (geadopteerde) kinderen en kleinkinderen, slachtoffers van geweld door een familielid en iedereen die plaats heeft gemaakt voor een familielid.
"Familieleden gedragen zich alsof ze een gemeenschappelijke ziel delen en alsof ze allemaal zijn onderworpen aan eenzelfde hogere orde. Het lijkt zelfs dat deze orde bepaalde wetten volgt", schrijft Hellinger, de inspirator van familieopstellingen.

Deze 'wetten' worden duidelijk bij familieopstellingen en zijn:
  • Ieder familielid heeft recht op zijn plaats en op erkenning in het systeem, dus ook criminelen, verslaafden, vroeg gestorvenen, miskramen, belangrijke ex-partners enzovoort.
  • Ieder lid draagt zijn eigen lot en zijn eigen verantwoordelijkheid. Een kind dat het lot van zijn moeder uit liefde meedraagt, verzwakt zichzelf en zijn moeder.
  • Er is een balans tussen geven en nemen. Ouders geven wat ze kunnen, kinderen nemen wat ze krijgen. Zij herstellen dat evenwicht door hun kinderen te geven wat zij kunnen. Ook in huwlijken is een balans van belang.
  • Er is een hiërarchie in het systeem; chronologisch: het eerste kind gaat voor het tweede, maar ook bijvoorbeeld: het eigen gezin gaat voor de familie van herkomst en de nieuwe relatie voor de oude.
De familieopstellingen tonen aan dat overtreding van deze wetten leidt tot verwarring en energetische verstrikkingen die een diepgaande werking hebben op de geestelijke en lichamelijke gezondheid van familieleden, vaak over de generaties heen. Ook niet verwerkte ingrijpende gebeurtenissen of een zwaar lot kunnen de dynamiek in het systeem verstoren.
Opstellingen maken deze verstrikkingen duidelijk en doordat het systeem of de familieziel streeft naar liefde kun je in de opstelling veranderingen aanbrengen die van invloed blijken te zijn op het systeem zelf.
Je kunt een opstelling ook zien als een ritueel dat een krachtbron vormt voor een gezond makende herordening van het systeem. Er komen nieuwe impulsen, er komt ruimte voor echte verbinding en openheid.

Andere systeemopstellingen
Naast families kun je vele andere systemen opstellen waar je deel vanuit maakt of die binnen jou zijn, zoals je werk, je voetbalteam, je organen, je subpersonen, je energetische lichamen. Er gelden dezelfde wetten als voor familieopstellingen. Ook hier zijn opstellingen verhelderend en helend.

Opstellingen in individuele sessies
Ook in individuele sessies kun je opstellingen gebruiken. Zie onder 'individuele sessies' en 'cursus opstellingen in individuele sessies'.

In mijn manier van werken zul je zeker mijn achtergrond, innerlijk-kindwerk en sjamanisme, terugvinden. Kindstukken kunnen worden opgesteld en daardoor veel duidelijkheid geven. Bepaalde NLP-oefeningen zijn heel verhelderend als opstelling.
Opstellingen zijn voor een deel vergelijkbaar met sjamanistische genezingsrituelen. Dat is mooi beschreven in 'Beelden van de ziel', door Daan van Kampenhout. Ook in sjamanistische tradities heeft de mens een ziel die onderdeel is van de familieziel die weer onderdeel is van de grote, collectieve ziel. Ik gebruik de trommel en zang voor het afstemmen en integreren.

Bij aanvang vraag ik steun van de richtingen, de krachtdieren en andere helpers, de voorouders en wat ik noem de heilige geest. In de opstellingen zet ik vaak stevige voorouders als steun achter wat zwakkere familieleden. Om bepaalde symptomen te kunnen plaatsen, stel ik bijvoorbeeld de familieziel, de ziel, de vier energetische lichamen en de persoonlijkheid op.

Dit zijn enige aantekeningen bij opstellingen. Er is veel moois over geschreven en gedacht.

Ik geef jaarlijks ongeveer zes opstellingendagen (zie 'agenda'), gebruik opstellingen in individuele sessies (zie daar) en geef een cursus 'Opstellingen in individuele sessies' (zie daar).

Op uitnodiging begeleid ik rituelen en familie- en andere systeemopstellingen in het Centrum Europaplein of op een andere locatie. Ook voor bedrijven en instellingen.

Bel of mail voor meer informatie, overleg of opgave (zie 'contact').